Kayseri’nin Soğuk Sabahlarında İçimde Biriken Sessizlik
Kayseri’de sabahlar hep biraz sert başlar. Soğuk, yüzünü kesen bir rüzgârla uyanırsın; sanki şehir sana “bugün de kolay olmayacak” der gibi. 25 yaşındayım. Günlüğüme yazmayı hiç bırakmadım, çünkü bazı duygular konuşulmadığında kâğıtta nefes alıyor. Son günlerde içimde garip bir boşluk var; ne tam hayal kırıklığı ne de tam bir umut. İkisinin arasında sıkışmış bir şey.
O sabah işe gitmek için evden çıktığımda, aklımda tek bir düşünce vardı: “Bir maymun türü nedir?” Bu soru saçma gibi durabilir ama benim için öyle değildi. Çünkü bir önceki gece izlediğim belgeselde gördüğüm sahne, zihnime kazınmıştı. Küçük bir maymun, annesinin sırtına tutunmuş, ormanın içinde kaybolup gidiyordu. O an, kendi hayatımla arasında tuhaf bir bağ kurmuştum.
Şehirden Kaçış Gibi Başlayan Bir Gün
Otobüste cam kenarına oturdum. Dışarıda gri bir Kayseri sabahı vardı. İnsanlar işe yetişme telaşında, herkes kendi düşüncesine gömülmüş. Ben ise hâlâ o sorudaydım: “Bir maymun türü nedir?”
Aslında bu soru sadece biyolojik bir merak değildi. Tür kelimesi bile bana insanları düşündürüyordu. Biz de kendi içimizde türlere ayrılmıyor muyduk? Dayananlar, vazgeçenler, susanlar, bağıranlar…
Telefonumu açtım, kısa bir araştırma yaptım. Kapuçin maymunu, şempanze, orangutan… Her biri farklı bir dünya. Ama beni asıl etkileyen bilgi değil, onların yaşam biçimiydi. Birbirlerine tutunmaları, birlikte hareket etmeleri, hayatta kalmak için kurdukları görünmez bağlar.
O an içimde hafif bir kırılma hissettim. Çünkü ben son zamanlarda kimseye tutunmuyordum.
Geçmişten Kalan Bir Hatıra: Küçük Bir Hayal Kırıklığı
Bir kahve molasında, üniversite yıllarımı hatırladım. O zamanlar daha umutluydum. İnsanlara daha kolay inanırdım. Bir arkadaşım vardı, her şeyi birlikte yapardık. Bir gün bana “hayat aynı orman gibi” demişti, “herkes kendi dalını bulur.”
O zaman anlamamıştım.
Şimdi anlıyorum.
Çünkü bazı dallar kırılıyor. Bazı insanlar tutunmayı bırakıyor. Ve sen, kendi dalında yalnız kalıyorsun.
O arkadaşımı düşündüm. Sonra belki de en çok canımı yakan şeyi fark ettim: onun gidişinden çok, benim hiçbir şey yapmayışım. Sessiz kalışım. Belki de insanın en büyük hayal kırıklığı kendine karşı olanıdır.
Hayvanat Bahçesinde Başlayan İçsel Yolculuk
Bir hafta sonu, içimdeki o sıkışmışlığı dağıtmak için Kayseri’deki hayvanat bahçesine gittim. Kalabalık değildi. Çocuk sesleri vardı ama onlar bile uzaktan geliyordu sanki.
Maymunların olduğu bölüme yaklaştığımda, kalbim biraz hızlandı. Çünkü belgeselde gördüğüm o sahne zihnimde yeniden canlanmıştı. Camın arkasında birkaç maymun vardı. Birbirlerinin tüylerini temizliyor, zaman zaman oynuyor, zaman zaman sessizce oturuyorlardı.
Ve ben yine aynı soruya döndüm: “Bir maymun türü nedir?”
Camın Ardındaki Gerçek ve Kendi İçimdeki Yansıma
Bir şempanze, köşede oturmuş insanları izliyordu. Bakışları çok tanıdıktı. Sanki o da beni inceliyordu. O an tuhaf bir his geldi. Sanki cam sadece onları değil, beni de kapatmıştı.
Bir çocuk yanımda durdu ve “Anne, bu maymun neden böyle bakıyor?” dedi.
Annesi “Meraklıdır” diye cevap verdi.
Ben ise içimden başka bir şey söyledim: “Belki de yalnızdır.”
O an kendimi tutamadım, boğazımda hafif bir düğüm oluştu. Çünkü ben de son zamanlarda insanlara böyle bakıyordum. Merakla ama mesafeli. Yaklaşmak istiyor ama çekiniyordum.
Bir Maymun Türü Nedir? Sadece Bir Soru Değil
O soruya geri döndüm. “Bir maymun türü nedir?”
Bu kez cevap aramıyordum aslında. Kendimi anlamaya çalışıyordum. Çünkü türler sadece biyolojik bir sınıflandırma değilmiş gibi gelmeye başlamıştı. Her canlı, kendi yaşam biçimiyle bir anlam taşıyordu.
Kapuçin maymunlarının zekâsı, şempanzelerin sosyal bağları, orangutanların yalnız ama derin yaşamı…
Her biri farklı bir karakter gibi.
Tıpkı insanlar gibi.
Ve ben, hangi türdüm?
Bu soru içimi rahatsız etti. Çünkü cevabı bilmiyordum.
İçimde Büyüyen Sessiz Kırılma
Daha Fazlası İçin: Kamu politikası analizi nedir ?
Eve döndüğümde günlüğümü açtım. Uzun zamandır ilk kez bu kadar uzun yazdım. Kelimeler döküldükçe içimde biriken ağırlık biraz azaldı.
Son aylarda hep aynı şeyleri hissediyorum: gecikmiş bir hayat, kaçırılmış fırsatlar, söylenmemiş cümleler. Ama o gün, maymunları izlerken fark ettiğim şey farklıydı. Onlar geçmişe takılı kalmıyordu. Hayatta kalmak için hareket ediyorlardı.
Ben ise çoğu zaman geçmişte yaşıyordum.
İnsan Olmakla Hayvan Olmak Arasındaki İnce Çizgi
Kendime kızdığım çok an oldu. Neden bu kadar düşünüyorum? Neden bu kadar takılıyorum? Ama sonra şunu fark ettim: belki de düşünmek, insan olmanın bir parçasıydı.
Yine de o camın önünde hissettiğim şey beni bırakmıyordu. Şempanzenin gözlerindeki o ifade… Bir şey anlatıyordu ama kelimesizdi.
Belki de bazı duygular kelimeye ihtiyaç duymuyordur.
Belki de ben fazla konuşmaya çalışıyorumdur.
Bir Günlük Sayfasına Sığmayan Hisler
Gece geç saatlerde penceremi açtım. Kayseri’nin sessizliği her zamanki gibi ağırdı. Gökyüzüne baktım. Yıldızlar vardı ama sanki uzaktaydılar.
Günlüğüme şunu yazdım:
“Bugün bir maymun türü nedir diye düşündüm. Ama aslında kendimi sordum. İnsanlar da bir tür mü? Yoksa sadece kaybolmuş hikâyeler mi?”
Kalem elimde durdu. Yazmayı bırakamadım ama devam etmek de zorlaştı.
İçimde garip bir umut vardı. Küçük ama inatçı.
Ormanın İçinde Kaybolan Düşünceler
Ertesi gün aynı soruyla uyandım. “Bir maymun türü nedir?”
Bu kez internetten çok daha fazlasını düşünüyordum. Türler arasındaki farklar bana artık sadece bilimsel bir bilgi gibi gelmiyordu. Her biri bir yaşam stratejisiydi. Hayatta kalma biçimi.
Benim hayatta kalma biçimim neydi?
Bunu bilmiyordum.
Ama bir şey biliyordum: artık kaçmak istemiyordum.
Yalnızlık ve Bağ Kurma İhtiyacı
Son zamanlarda insanlardan uzaklaşmıştım. Kimseyle derin konuşmalar yapmıyordum. Sadece yüzeyde kalıyordum. Ama maymunları izlerken fark ettiğim şey şuydu: yalnızlık, doğanın bir hatası değil, bir parçasıydı.
Bazı maymun türleri yalnız yaşar. Bazıları sürü halinde.
İnsanlar da öyle.
Ben ise arada kalmıştım.
Küçük Bir Umudun Başlangıcı
Bir akşam, eski bir arkadaşıma mesaj attım. Uzun zamandır konuşmamıştık. Basit bir “Nasılsın?” yazdım.
Cevap geldiğinde içimde garip bir sıcaklık hissettim. Küçük ama gerçek.
O an şunu düşündüm: belki de türümüzü belirleyen şey yalnızlık değil, bağ kurma cesaretidir.
Son Düşünce: Kendimi Bir Tür Gibi Anlamak
Şimdi geriye dönüp baktığımda, o sorunun aslında beni değiştirdiğini görüyorum. “Bir maymun türü nedir?” sorusu bana sadece hayvanları değil, kendimi de düşündürttü.
Camın arkasındaki o şempanze gibi hissettiğim çok zaman oldu. İzlenen, anlamaya çalışan, bazen yalnız, bazen meraklı.
Ama artık şunu biliyorum: her tür kendi içinde bir denge taşır. Ve ben de kendi dengemi arıyorum.
Kayseri’nin soğuk sabahları hâlâ aynı. Ama içimde bir şey değişti. Daha sessiz ama daha sağlam bir şey.
Belki de hayat, türümüzü bulma yolculuğudur.
“Bir maymun türü nedir” hakkındaki meraklarınızı giderebildiysek ne mutlu bize. Cog ailesi olarak her zaman yanınızdayız!