Kategori: Makaleler

Beyin Küçülmesinin İlacı Var mı? Hafızanın, Kimliğin ve İnsan Olmanın Felsefi Yolculuğu Bu içerik, Beyin küçülmesinin ilacı var mı konusunu farklı açılardan anlamak isteyen Cog okurları için hazırlandı. Bir gün eski bir kütüphanede unutulmuş bir defter bulunduğunu düşünelim. Sayfaları yılların izlerini taşımakta, bazı cümleler silinmiş, bazı kelimeler ise hâlâ canlılığını korumaktadır. Bu defter bir insanın zihni olsaydı, eksilen sayfalar onun değerini azaltır mıydı? Yoksa geriye kalan anlam, kaybolan parçaların ötesinde yeni bir bütün oluşturabilir miydi? İnsanlık yüzyıllardır şu sorunun etrafında dönüp duruyor: Bizi biz yapan şey nedir? Anılarımız mı, düşüncelerimiz mi, bedenimiz mi, yoksa bunların ötesinde tarif edilemeyen bir öz…

5 GB Kaç Günde Biter? Bir Veri Miktarından Daha Fazlasını Düşünmek Bir gün, bir insanın elindeki telefonun ekranına bakarak şu soruyu sorduğunu hayal edelim: “Sahip olduğum 5 GB internet bana kaç gün yeter?” Bu soru ilk bakışta yalnızca teknik bir hesaplama gibi görünür. Kaç video izlenir, kaç mesaj gönderilir, kaç saat müzik dinlenir? Fakat biraz daha derine indiğimizde bu basit soru, insanın bilgiyle, zamanla ve dünyayla kurduğu ilişkiyi sorgulayan felsefi bir kapıya dönüşebilir. Bir veri paketinin ne kadar sürede tükeneceğini bilmek gerçekten sadece matematiksel bir mesele midir? Yoksa tükettiğimiz her megabayt, dikkatimizin, zamanımızın ve hatta düşünme biçimimizin bir yansıması mıdır?…

Giriş: “İstifa Hangi Kod?” Sorusunun Ötesinde — Bir Dönüşüm Arayışı Bazen bileceklerimiz teknik bir kâğıda, bir rapora indirgenir: bir “kod”, bir nüsha, bir kayıt. Örneğin SGK’nın işe son verme kodlarından birisiyle — “İstifa = 3” — bir ayrılış resmiyet kazanır. Ama bu sayı sadece bir idari kod değil; insanın, emeğin, beklentilerin, umutların ve belki de bir türlü karşılanamayan ihtiyaçların sessiz hikâyelerini taşır. Bu yazıda, “İstifa hangi kod?” sorusunu sadece hukuki ya da bürokratik bir merak olarak değil; öğrenme, dönüşüm ve pedagojik bir metafor bağlamında ele alacağım. Çünkü hayatın her alanı gibi; iş, aidiyet, değişim de öğrenmenin ve dönüşümün bir parçasıdır.…

İlayda Altıntaş Kimdir? Bir İnsanı Tanımanın Felsefi Derinliği Üzerine Bir Deneme Giriş: Bir İnsanı Bilmek Gerçekten Ne Anlama Gelir? Bir insanın adını bilmek, onun kim olduğunu bilmek midir? Bir yüzü tanımak, bir hayatı anlamaya yeter mi? Yoksa bir insanı gerçekten kavramak için onun seçimlerine, düşüncelerine, değerlerine ve dünyayla kurduğu ilişkiye mi bakmak gerekir? Felsefe tarihi boyunca bu soru farklı biçimlerde tekrar tekrar sorulmuştur. Sokrates, “Kendini bil” çağrısıyla insanın kendi varoluşunu sorgulamasını isterken; Aristoteles insanı karakteri ve eylemleri üzerinden değerlendirmiştir. Modern çağda ise insan kimliği, yalnızca bireysel özelliklerle değil, toplumsal ilişkiler, dijital izler ve bilgi ağları üzerinden de tartışılmaktadır. Bugün “İlayda…

Kök Sıfırın Değeri Nedir? Geleceğin Matematik Anlayışında Sıfırın Gizli Gücü Matematikte bazı kavramlar vardır ki ilk bakışta çok basit görünür ancak derinlemesine düşünüldüğünde hayatın birçok alanına dokunduğu fark edilir. “Kök sıfırın değeri nedir?” sorusu da bunlardan biridir. İlkokul yıllarında öğrendiğimiz basit bir işlem gibi görünse de aslında sayıların yapısını, matematiksel düşünme biçimini ve gelecekte teknolojiden bilime kadar birçok alanı anlamamızda önemli bir yere sahiptir. Ankara’da yaşayan 28 yaşında biri olarak teknolojiye, geleceğe ve hayatın nasıl değişeceğine kafa yorduğumda bazen en temel kavramların bile ne kadar güçlü olduğunu düşünüyorum. Gün içinde kullandığım telefonlardan finans uygulamalarına, mühendislik hesaplarından bilimsel araştırmalara kadar her…

Örnek Gösterme Nedir? Ekonomi Perspektifinden Kapsamlı Bir İnceleme Bugün sizlerle Cog çatısı altında Örnek gösterme nedir üzerine değerli bilgiler paylaşıyoruz. Kaynakların kıt olduğu bir dünyada yaşıyoruz: zamanımız sınırlı, sermayemiz sınırlı, dikkatimiz sınırlı. Bu kıtlık içinde seçimler yaparken, çevremizdeki bireylerin ve kurumların davranışlarına bakar, onlardan öğrendiklerimizi kendi seçimlerimize uygularız. Bu süreç, günlük hayatta farkında olmadan sıkça kullandığımız “örnek gösterme” davranışının temelidir. Peki, örnek gösterme nedir? Basit bir tanımlamayla, bir bireyin veya kurumun karar verirken başka bir kişi ya da grubun davranışını model almasıdır. Ancak bu davranış, ekonomi teorisiyle yakından ilişkili olduğunda basit bir kavram olmaktan çıkar; mikroekonomik seçimlerden makroekonomik dinamiklere, davranışsal…

Defterimde Saklı Bir Umut: Kök Hücreyi Öğrendiğim Gün Bunu da Okuyun: Kamu politikası analizi nedir ? Kayseri’de soğuk bir kış akşamıydı. Penceremin kenarına oturmuş, elimde her zamanki gibi eski kahverengi kapaklı günlüğümü tutuyordum. 25 yaşındaydım ve yıllardır yaşadığım küçük büyük olayları yazmayı alışkanlık hâline getirmiştim. Bazen mutlu olduğum anları, bazen içimde biriken kırgınlıkları, bazen de kimseye anlatamadığım korkularımı sayfalara dökerdim. O gün günlüğümün boş sayfasına uzun süre baktım. İçimde garip bir ağırlık vardı. Çünkü birkaç gün önce ailemden birinin sağlıkla ilgili yaşadığı zor bir süreç beni derinden etkilemişti. Hastane koridorlarında beklemek, insanların umutla dua ettiğini görmek ve hayatın ne kadar…

Cog okurlarına özel hazırlanan bu metin, Teminat çeki hangi hesapta izlenir konusunda pratik bir rehber sunuyor. Teminat Çeki Hangi Hesapta İzlenir? Finansal Kayıtların Ardındaki Toplumsal İlişkileri Anlamak Gündelik hayatın içinde bazen küçük görünen ayrıntılar, aslında toplumun nasıl işlediğine dair büyük ipuçları taşır. Bir işletmenin kullandığı çek, bir muhasebe kaydı veya bir finansal işlem yalnızca rakamlardan ibaret değildir. Her rakamın arkasında insanlar, ilişkiler, güven duygusu, beklentiler ve güç dengeleri vardır. Bir teminat çekinin hangi hesapta izleneceği sorusu da ilk bakışta yalnızca muhasebe tekniğiyle ilgili görünse de daha derin bir açıdan bakıldığında ekonomik ilişkilerin nasıl kurulduğunu ve toplumsal güvenin nasıl üretildiğini anlamaya…